Beeld: Femke Schaap via vimeo

“Opnieuw is het de kunst die het nieuwe bestuurlijk stelsel in Amsterdam in zijn voegen doet kraken” kopt Het Parool op 29 april jongstleden.

Een korte introductie: ter verbetering van de leefbaarheid in de Hoofddorppleinbuurt is het stadsdeel van plan een kunstwerk te plaatsen in de openbare ruimte. Nadat protesterende buurtbewoners de realisatie eind vorig jaar wisten te frustreren, komt het kunstwerk WEstLAndWElls er definitief niet. Het verzet in de buurt tegen de komst van het site specific videowerk is te groot meldt stadsdeelvoorzitter Sebastiaan Capel. En concludeert vervolgens:

“De emotie heeft het gewonnen van de ratio. Maar ook daar hebben we rekening mee te houden.”

Laat dit even op je inwerken… Ik zal me hier niet verliezen in de vraag wat kunst ís, maar met rationaliteit heeft ze toch weinig te maken. Misschien is de definitie die Immanuel Kant formuleerde wel toepasselijk: een kunstwerk is “een voorstelling die een doel op zich is maar niettemin de mentale vermogens voor gezellige communicatie bevordert”. Gezellige communicatie – zou dat de toegevoegde ‘nieuwe kwaliteit’ zijn die het stadsdeel voor ogen had?

Gezien de felle reacties van omwonenden is dat er niet van gekomen, integendeel. “Typisch Zuid” noemden Hannah Hamans en Patrick Meershoek de weerstand eerder in, wederom, Het Parool. Misschien steken de twee redacteuren de Amstelveenseweg nooit over, maar Zuid is zo Zuid niet aan de westkant. De betrokkenheid van de nog volkse Hoofddorppleinbuurt is oprecht. En wie wil in deze kwestie nu eigenlijk kost wat kost zijn zin door drijven?

Dat is in eerste instantie het stadsdeel dat het kunstwerk als prestige project is gaan zien. Gelukkig zijn er in de procedure geen fouten gemaakt benadrukt de wijkregisseur nog in de huis-aan-huis brief die het definitieve einde van WEstLAndWElls aankondigt. Volgens mij is er eerder sprake van een hardnekkige vergissing. Namelijk dat de (bestuurlijke) elite moet en kán bepalen wat de burger mooi vindt. Het zogenaamd ‘sociaal-politiek idealisme’ van (begin) vorige eeuw blijkt nog steeds gemeengoed en is misschien wel typischer Zuid dan de weerstand die het oproept.

Maar kan het ook anders: in het aangeharkte Frederik Hendrikplantsoen prijkt sinds vorig jaar een mooie beeldengroep van Joep van Lieshout. Met de groep wil de kunstenaar het ‘constructieve verleden’ symboliseren en het belang van samenwerken laten zien. En dat ging zeker niet zonder slag of stoot, maar wel in uitdrukkelijke samenspraak met de buurt. Het resultaat mag er zijn; je zou het nieuwe kwaliteit kunnen noemen. Of realiteit…

PS: Ik vind WEstLAndWElls van Femke Schaap welles nietes lelijk

Het Parool 28 april 2016
Het Parool 7 april 2016
Definitie van kunst
Het Parool 16 maart 2016
Het Parool 26 februari 2016
Stories from behind the Scenes of Dutch Moral Modernism
Het Parool 15 oktober 2015